Троіца ў вёсках Шклоўшчыны

Троіца ў вёсках Шклоўшчыны

Дзень Святой Троіцы — Сёмуха — адзначаецца на пяцідзесяты дзень пасля Вялікадня. Сама прырода нібыта яднаецца з чалавекам, і ўсё навокал напаўняецца жыццём, водарам і колерам. У вёсцы з пакон вякоў перад святам ужо з пятніцы панавала асаблівая, падрыхтоўчая атмасфера. У кожным доме былі свае сямейныя традыцыі і сакрэты.

Гаспадары і гаспадыні рыхтаваліся да свята старанна: наводзілі парадак не толькі ў двары ды хаце, але і агародныя справы імкнуліся завяршыць загадзя. Упрыгожвалі хату духмянымі кветкамі, травамі, расцілалі аір, вырваны на балоце. Пах яго разносіўся па ўсім доме і двары. У хаце ставілі галінкі клёну, бярозы, дубу, кветкі жасміну, півоні ды рознатраўе. Дом вымываўся дачыста. У хаце пахла не толькі зелянінай ды травамі — з печы далятаў пах духаўскіх кулічоў, хлеба, пышак і смачнай ежы.

Духаўская субота — гэта цалкам падрыхтоўка да Тройцы. Заўсёды чуў і ведаю з дзяцінства: у духаўскую суботу заканчвалася пасадка капусты. Яшчэ помню, як бабулькі казалі: у духаўскую суботу памінаюць усіх памерлых, асабліва ўтопленікаў. На ваду неслі абрадавы памін — кашу, хлеб, яешню.

У суботу заўсёды тапілі лазню — мыліся дачыста. Увечары ўсе родныя збіраліся за памінальным сталом. Таксама завівалі вянкі з траў і галін бярозы і вешалі пад страхі хат і хлявоў, дзе вадзілася жывёла — на абарону і засцярогу. Усе галіны, травы, зеляніна — «май» — захоўваліся да Іванава дня, а потым спальваліся. Але асвечаныя зёлкі бераглі ўвесь год у чырвоным куце і маглі выкарыстоўваць у жыццёвых сітуацыях.

Пах кулічоў і прыгатаванай ежы разносіўся па ўсім доме. Галоўнай стравай была яешня на сале. Хадзілі на могілкі, наведвалі нябожчыкаў, на магілы расцілалі духмяны аір. У саму Троіцу бабулькі, жанчыны з раніцы ў самых лепшых уборах ішлі на службу ў храм. Як помню, старыя людзі казалі — на абедню хадзілі ў царкву асвячаць зёлкі. Перад святам жанчыны неслі аброк на крыніцу — насілі рушнікі і ўпрыгожвалі абраз там. А яшчэ казалі ў вёсцы: «Да Духа не здымай кажуха» — бо да Троіцы надвор’е было непрадказальнае.

Святкавалі Троіцу на прыродзе. У нас непадалёку быў бярозавы гай — там заўсёды збіраліся. Абед быў, танцы, музыка — гармонік, песні. Бабулькі куміліся — вучылі і перадавалі дзяўчатам, як трэба куміцца, як завіваць вянкі. Абменьваліся кожная вяночкам ці стужкай — у знак дружбы і кумаўства.

Ад Тройцы да Івана Купалы ішоў сенакос. У кожнай сям’і даставалі сыравяленыя каўбаскі начыненыя, акаракі. Да гэтага часу ў агародах вырасталі свежыя агуркі, зеляніна, маладая бульба. У лясах з’яўляліся першыя грыбы і ягады суніц. Прырода адорвала мноствам траў, кветак, зеляніны. Ад Троіцы да Пятрова дня нарыхтоўвалі ў лазню венікі і збіралі мноства лекавых траў. Асвечаныя букеты кветак, траў, аіру называлі «май» і захоўвалі цэлы год.

Некалі ў вёсцы Барсукі стаяла царква Святой Троіцы, і там заўсёды быў троіцкі прастольны дзень — кірмаш. Туды па магчымасці з усіх бліжэйшых вёсак — Дабрэйкі, Царкавішчаў, Каменных Лаваў, Бушлякоў — з’язджаліся на служэнне і кірмаш. Вёска Дабрэйка была вялікім населеным пунктам, шмат было вернікаў, пеўчых. Палова жыхароў хадзіла на Высокае ў царкву, а другая палавіна — у Барсукі на багамолле.

Распавёў Юрый Бабак, краязнаўцы з вёскі Загор’е

Последние новости

Досуг

Ученые назвали хорошие сорта черешни – они выведены в Беларуси

22 июля 2026
Читать новость
Официально

Александр Лукашенко заслушал доклад министра обороны

22 июля 2026
Читать новость
Официально

Личный прием граждан провел председатель Шкловского райисполкома Михаил Крицкий

22 июля 2026
Читать новость
Экология

Почему нельзя кормить диких уток в теплый период, рассказал эколог

22 июля 2026
Читать новость
Экономика

Минсельхозпрод скорректировал предельные минимальные цены на экспортируемые товары

22 июля 2026
Читать новость
Общество

Об опасностях во время грозы напомнили спасатели

22 июля 2026
Читать новость

Рекомендуем