Здаўна Каляды лічыліся ледзьве не самым вясёлым часам для нашых продкаў. Часам, калі хадзілі па вёсках калядоўшчыкі з казой, калі гучалі песні і добразычлівыя пажаданні, а дзяўчаты варажылі, імкнучыся даведацца пра свой лёс. Сёння народныя традыцыі не забытыя, а набываюць новае гучанне.

Загадчык Кучарынскага сельскага клуба-бібліятэкі Святлана Рыбакова пра святкаванне Каляд ведае з расповядаў сваёй бабулі. І з задавальненнем дзеліцца з намі гэтымі ведамі.

– Пасля заканчэння паста 6 студзеня збіралася ўся сям’я і гатавалі кашу з пярловай крупы, – расказывае Святлана Цімафееўна. – Каша была не посная, у яе дабаўляліся шкваркі і прыправа. Потым гэтую кашу – куццю – ставілі на покут, дзе віселі іконы. А ў час святочнай вячэры засцілалі стол новым абрусам, клалі сена, і ў сена ставілі кашу. Гэта сімвалізавала нараджэнне Хрыста ў яслях.

Кашу не дазвалялася есці да таго моманту, пакуль на небе не з’явіцца першая зорка, якая і апавяшчала, што Хрыстос нарадзіўся. На святочным стале стаялі 7 альбо 12 страў. Стараліся гатаваць самыя разнастайныя стравы, ад агародніны да пальцам піханай каўбасы. У куццю часам клалі манетку. Калі гаспадар, які першым спрабаваў кашу, выцягне яе, увесь год у хаце будзе багацце і дабрабыт.

7 студзеня гаспадар падымаўся рана і ішоў да студні набраць вады для таго, каб увесь год былі сілы і здароўе.

 З 8 студзеня моладзь хадзіла калядаваць. Ні адна хата не зачынялася ў гэтыя дні: гаспадары чакалі калядоўшчыкаў, надзялілі іх рознымі прысмакамі, лічачы, што іх пажаданні прынясуць здароўе і дабрабыт на ўвесь год. Калядаванне працягвалася да Шчодрага вечара – 13 студзеня.

Маладыя дзяўчаты ў гэтыя дні збіралісь разам і варажылі на лёс аж да Хрышчэння – 19 студзеня. Спосабы варажбы былі розныя. Напрыклад, складвалі ў палатняную торбачку арэхі і выцягвалі. Хто выцягне парную колькасць – у гэтым годзе выйдзе замуж. Часта звалі жанчыну, якая мае добрую сям’ю. Дзяўчаты складвалі ў торбачку з крупамі пярсцёнкі і прасілі жанчыну выцягнуть. Чый пярсцёнак выцягнуць – тая і выйдзе першай замуж.

Абрад калядавання Святлана Рыбакова пачала адраджаць разам з мясцовымі дзеткамі, ходзячы па вёсцы ў Шчодры вечар. Потым вясковыя жанчыны старэйшага ўзросту таксама высказалі жаданне прыняць ўдзел у народных абрадах.

– Нашы жанчыны расказваюць, што раней, калі вёскі былі вялікімі, яны таксама хадзілі, калядавалі, – расказвае Святлана Цімафееўна. – Цікава паслухаць іх, супаставіць, як было раней і як зараз. Да народных абрадаў я цягнуся ўсёй душой. Мы і Вялікдзень святкуем, як раней было, і Тройцу.

Галоўнай у абрадзе калядавання з’яўляецца каза – сімвал урадлівасці. Мядведзь – сімвал багацця і здароўя, зорка – сімвал цеплыні. Спакон вякоў ідзе па нашых вёсках каляда, дорачы людзям шчасце!